martes, 8 de enero de 2013

2012an egin ez den gogoeta


Nafarroaren Konkistaren V. mendeurrena eztarriaren kontrako zulotik joan zaio bati baino gehiagori, ez bakarrik nafar-espainiartasun defendatzaileei, baita independentziaren aldeko-edo zenbait pentsalariri ere.

Ados gara gehienok, Nafarroako Komunitate Foraleko agintariak barne, 1512ko errelato historikoa egiteko borroka konkista ez legitimoaren aldeko bertsioak irabazi duela. Ulertzekoa da, beraz, haiek lehenbailehen estalkia bota eta beste kontuetara pasa gaitezen presa izatea.

Presa hori ez da hain ulergarria garaipena lortzen inplikatu diren hainbatek gaia berehala itxi nahi dutenean:  beno, ya está, eta orain pasa gaitezen garrantzi handiagoko gauzetara, oraingotik etorkizuna lantzera, esaten dute. Manifestaldi handi bat egin genuen eta kitto. Irabazi dugu.

Epe laburreko memoria historikoa izatea eta egunean eguneko erronkei erantzuten aritzea beti, nekagarria da eta errentagarritasun politiko gutxi du; politika, herri honen subiranotasuna eta Europan izan genuen Estatua berreskuratzeko epe ertain edo luzeko tresna moduan ulertzen badugu behintzat.

Politikak eta herrigintzak gizartea kohesionatu egin beharko lukete, helburu politikoen lorpenean hegemonia landu, gizartearen hegemonia alegia. Nafarroa Garaiaren inbasioaren, hau da, lurraldearen azkenaurreko konkistaren inguruan egindako mobilizazioak hori lortu duen ala ez baloratu beharko litzateke. Gogoeta egin eta eskarmentutik ikasi, ez “bukatu da” eta orain goazen beste zerbaitera.

Estatua dutenek ongi dakite, eta Estatua berreraiki nahi dutenek jakin beharko lukete, Historia ez dela politikoki neutroa. Haiek hori ezin hobeki erakutsi ziguten Bianako printzearen prebenda-banaketaren egunean, Espainiarren ordezkari gorenetako bat ekarri baitzuten gaztelaniaz zera esateko: "hace ahora 500 años que Navarra continuó el destino hispánico que siempre estuvo desde antiguo".

Gertakari hura konkista izan zela gizartean finkatzeko egin den lana txalotu dute askok. Batetik, historiaren aztarnetan begiratu eta bidegabekeria arrazoitzea; eta bestetik, gizarteratzeko “Martxa Nazionala” bezalako mobilizazioa sustatzea, erabakigarria izan dela ere gehienon adostasuna bildu du. Horiez guztiez gain, Nabarralde eta Nafarroa Bizirik tandenaren funtzionamendua eredugarria izan dela iruditu zaigu beste zenbaiti.

2012ko ekaineko Martxa Nazionala amorruz ikusi zuten espainiarzaleek, eta ezustean harrapatu abertzale asko. Ez zen ohiko manifestazioa izan. Estetika ezberdina izateaz gain, ordura arte egindako biltzarrek izan ez duten, batasun (?), tankera adierazi baitzuen. Aberri eguna, euskararen aldeko aldarriak, preso politikoak gogoan eta beste zenbait agerraldi egin dira Iruñean, baina hau izan da azken hamarkadan, herri bezala mugarria izan dugun gertaera historikoa medio, anitz koloreko jendea kalera eraman duen bakarra.

Nola ez dugu kontuan hartuko, bada, gure herriaren memoria historikoa kohesioa eta batasuna ematen digun eragiletako bat dela; gizartean estatu propioaren helburua lortzeko hegemoniarako beharrezkoa dela; elkarrekin dugun historian lurraldearen osotasuna hobeto irudikatzen dela; mobilizazioaren akuilua dela; etorkizunerako bide-orriaren argibidea dela eta horretan sakontzea gure kalterako ez, baizik eta onerako dela.

Beñi Agirre

Euskara irakaslea